استفتائات برگزیده
اگر خونی که به واسطه بواسیر یا زخم دهان و بینی یا هر محل باطنی دیگری از بدن به لباس برسد و بیشتر از درهم باشد، نماز صحیح است؟ چه قبل از نماز برسد یا حین نماز آیا تفاوتی دارد؟
باید با وسیله ای مانند پارچه یا چسب، جلوی سرایت خون به لباس یا موضع دیگری از بدن گرفته شود و در این صورت نماز با آن صحیح است.
با عنایت به حفظ انرژی به ویژه انرژی برق و با توجه به فرارسیدن فصل گرما و عدم رعایت مصرف بهینه انرژی توسط برخی مردم و ارگان ها و سازمان ها، مساجد و حسینیه ها و همچنین مراکز عمومی که باعث اتلاف انرژی و هدر رفت سرمایه ملی از بیت المال می گردد، مستدعی است حضرت عالی نظر مبارک خود را در این زمینه بیان فرمایید.
رعایت مقررات نظام در این زمینه لازم است.
مهریه زوجه ای در عقد دائم 314 سکه طلای تمام بهار آزادی می باشد ، زوجه نسبت به 120 عدد سکه تقاضای مطالبه مهریه می نماید، زوج نسبت به پرداخت آن اقدام می نماید و بعد از آن تقاضای تمکین زوجه را دارد، اما زوجه بعد از آن مجدداً نسبت به مطالبه 120 سکه ی ديگر از مهریه مجدداً اقدام نموده و از حق حبس استفاده می نماید. آیا با توجه به مطالبه اولیه و پرداخت آن، حق حبس برای زوجه باقی است یا ساقط شده است؟
اگر مهریه در زمان خواندن صیغه عقد حال(نقد) باشد، زن قبل از اولین نزدیکی می تواند قبل از گرفتن مهریه از تمکن امتناع کند؛ اما اگر مهریه مؤجل(مدت دار) باشد یا اولین نزدیکی صورت گرفته باشد، زن نمی تواند از تمکین خودداری نماید.
امروزه با استفاده از علم ژنتیک توسط دی ان ای، می توان ردگیری اجداد کرد و تاریخچه خانوادگی را به دست آورد، حال اگر فردی با انجام این تست مشخص گردد سید است، آیا این تست برای احراز سیادت حجت شرعی می باشد؟
اگر موجب اطمینان و وثوق به سیادت شخص گردد، احکام شرعی سیادت بر او مترتب می شود.
در صورتیکه پس از عقد نکاح مشخص گردد که زوجه فاقد بکارت بوده است و قبل از عقد ازاله بکارت گردیده و زوجه به این مهم اقرار داشته باشد؛ با عنایت به این که عاقد، زوجه را دوشیزه خطاب کرده و عقد نکاح بر مبنای شروطی من جمله دوشیزگی زوجه جاری شده، در فرض مذکور آیا حق فسخ نکاح برای زوج موجود است یا خیر؟ در صورت ایجاد حق فسخ، آیا زوج می تواند مخارج عقد را مطالبه وهدایا را مسترد نماید.
در صورتی که بکارت زوجه در ضمن عقد یا قبل از آن ذکر شود، به طوری که عقد مبتنی بر آن واقع شده باشد، زوج حق فسخ عقد را دارد و در غیر این صورت، حق فسخ ندارد و طلاق به اختیار اوست.
اگر هنگام کشیدن مسح سر، آب کف دست با آب روی صورت مخلوط شود، آیا مسح پا با آن رطوبت مخلوط شده صحیح است؟
 
 بله، صحیح است.
 
آیا نماز با عرق جنب از حرام، درست است؟
بنابر احتیاط مستحب، با آن عرق نماز نخواند؛ اگر چه نماز او صحیح است.
با توجه به اهمیت مدیریت مصرف برق در تأمین و توزیع برق پایدار و محدودیت منابع تولید برق در کشور، خواهشمند است به سؤالات شرکت توزیع نیروی برق خوزستان که در ادامه خواهد آمد، پاسخ دهید:
1- با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی برای رایگان شدن برق مدارس، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در مدارس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در مدارس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟
2- با توجه به رایگان بودن بهای برق مصرفی مساجد، حسینیه ها و تکایا، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در این اماکن مقدس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در این اماکن مقدس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟
3- برخی ادارات و بانک ها، سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی در تابستان برای خنک ماندن محیط کار، کولر گازی خود را پس از پایان ساعت کاری روشن می گذارند. حکم این عمل چیست؟ اگر از این بابت شبکه برق دچار نوسان و یا خاموشی شود، چه حکمی دارد؟
4- حکم شرعی استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن چیست؟ آیا عدم توانایی مالی توجیهی برای دستکاری در کنتور برق و یا استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن به هر شکل را ممکن می سازد؟ حکم این کار چیست؟
 
1و2و3) استفاده بی رویه و یا استفاده در غیر از ساعات درسی، کاری، اداری و یا حتی استفاده در ساعات درسی، کاری و اداری برخلاف مقررات دولت، حرام می باشد و موجب ضمان است.
4) جایز نیست و شخصی که بدون مجوز، استفاده از برق نماید یا با دستکاری در کنتور برق بخواهد کمتر پرداخت نماید ضامن است.
آیا امکان از بین بردن جنین انسانی آزمایشگاهی برای اهداف علمی، تحقیقاتی و یا پزشکی، مانند سلولهای بنیادین، وجود دارد؟ اگر این امکان وجود دارد، تا چه مرحله ای از رشد جنین، از بین بردن جنین ایراد شرعی ندارد؟
هرگاه جنین انسانی آزمایشگاهی از اسپرم مرد و تخمک زن تکون یافته باشد، هر چند از طریق غیر طبیعی در ابتدا یا در ادامه، از بین بردن آن جایز نیست؛ مگر برای اغراض و مصالح مهم لازم التحصیل مورد نظر شارع به گونه ای که بدون از بین بردن جنین، به این هدف مهم نمی توان دست یافت آن هم در مرحله قبل از تعلق روح به جنین نه بعد از آن.
اگر در نماز بین زن و مرد یک وجب فاصله نباشد، نماز آن ها درست است؟ (لطفاً بفرمایید منظور فاصله عرضی است یعنی اینکه باید شانه های آن ها فاصله داشته باشد؟)
نماز هر دو صحیح می باشد، گرچه احتیاط مستحب آن است که بین آنها حائل باشد یا ده ذراع مسافت داشته باشد.
وقف بر نفس
سوال :

1ـ اگر واقف منافع کل موقوفه را مادام العمر برای خود قرار دهد، آیا این عمل جایز است؟ 2ـ آیا این وقف از مصادیق وقف بر نفس محسوب می شود یا خیر؟  

جواب :

گرچه وقف بر نفس باطل است ولیکن چنانچه واقف در عقد وقف شرط کند که منافع موقوفه تا مدتی یا مادام العمر بر ملکیت وی باقی باشد، در این صورت وقف صحیح است و شرط نیز نافذ است.

استهلال شرعی هلال ماه
سوال :

آیا رؤیت با چشم مسلح (دوربین وتلسکوپ) در حالی که همان هلال با چشم غیر مسلح رؤیت نمی‌ شود، اول ماه را ثابت شرعاً می ‌کند؟

جواب :

رؤیت هلال، تنها با چشم غیر مسلح و یا دوربین های متعارف ثابت می شود.

روابط نامشروع
سوال :

آیا رابطه نامشروع دون زنا، از مصادیق تعزیز منصوص شرعی تلقی می گردد؟

جواب :

بله، از موراد تعزیر محسوب می شود و تعیین مقدار تعزیر و کیفیت آن بر عهده حاکم شرع یا قاضی می باشد.

اذن شرعی پدر برای تغییر نام خانوادگی
سوال :

آیا شرعاً برای حذف پسوند از نام خانوادگی نیاز به اطلاع و اذن پدر است؟

جواب :

حذف پسوند بدون اذن پدر، فی نفسه اشکال ندارد.

قذف
سوال :

اگر زنی به شوهر خود شک داشته باشد و به محکمه مراجعه نماید و شوهر را متهم به زنای محصنه نماید و نتواند آن را ثابت نماید، آیا حد قذف بر وی ثابت است یا خیر؟

جواب :

از خصوصیات قضیه اطلاعی نداریم، اما به طور کلی حکم شرعی قذف، در صورت عدم اثبات و در صورت مطالبه مقذوف، ثبوت و استحقاق حدّ است.

طهارت و نجاست
سوال :

آیا ماشین لباسشویی موجب پاک شدن لباس نجس (چه عین نجاست در آن باشد و چه نباشد) می شود؟ اگر موجب طهارت می شود، با چه شرایطی این امر تحقق می یابد؟

جواب :

اگر لباس ها بعد از تخلیه و بعد از زوال عین نجاست یک مرتبه با آب مطلق کر شسته شوند (که غالباً در ماشین لباسشویی چنین است)، تمام آن ها پاک می شوند.

طهارت
سوال :

اگر هنگام طهارت مخرج از مدفوع یا آلت از ادرار، شک کنیم که پاک شده است یا نه، چه باید کنیم؟ چقدر شستن کافی است؟ اگر اعتنا نکنیم و سهواً نجس باشد و متوجه نشویم تکلیفی داریم؟ در حمام اگر به مخرج مدفوع یا آلت دست بزنیم آیا دستمان نجس می شود؟ به طور کلی در مورد نجاست، آیا یقین لازم است یعنی نجاست باید دیده شود؟

جواب :

تا زمانی که یقین به نجاست چیزی پیدا نکرده اید، آن موضع پاک محسوب می شود و حتی یقینی که در زمان وسوسه شما ایجاد می شود، قابل اعتنا نیست؛ لذا به این موارد مذکور در سؤال اعتنا نکنید و همچنین تفحص در این که آیا فلان قسمت از بدن نجس شده است یا نه، لازم نیست.

واگذاری ملک به صورت فروش امانی
سوال :

ملکی دارم که به خاطر هفتاد میلیون تومان وام در رهن بانک می باشد. به خاطر مشکلات مالی، قصد فروش ملک را دارم، سند ملک به صورت فروش امانی به بانک واگذار شده است، آیا می توانم با قولنامه و وکالت، ملک را بفروشم تا بعدا وام را به ملک جدیدی که در آینده می خرم انتقال دهم، البته خریدار با این موضوع مشکلی ندارد؟

جواب :

در فرض مسئله، فروش ملک (عین مرهونه) با اجازه و موافقت بانک (مرتهن) جایز است.

روزه
سوال :

آیا ترش کردن عمدی در روزه و برگشت اسید از معده به فضای دهان و بازگشت سریع آن به معده طوری که حتی فرصت بیرون انداختن آب دهان را به انسان ندهد، روزه را باطل می کند؟

جواب :

خیر، روزه را باطل نمی کند.

قضاوت
سوال :

آیا از لحاظ شرعی اقرار متهم علیه متهمان دیگر، حجیت شرعی دارد؟

جواب :

خیر، بلکه اقرار تنها در حق خودش حجیت دارد.

جریمه دیرکرد
سوال :

شخصي حدود ده سال نزد اينجانب مشغول به كار بوده است و اين دو سال اخير كه با مشكلات مالی مواجه بوده ام بی چشمداشت و بدون حقوق به پاس توجهات قبلی با بنده همكاری نموده است. از آنجا كه جوان می باشد و به جهت برخی مشكلات خانوادگی نياز بر اين شده بود كه خودرويی خريداری كند اينجانب را واسطه قرار داد و خودرويی به قيمت ٣٤ ميليون تومان خريداری كرديم که بیست ميليون تومان آن را ايشان خود پرداخت نمود و مابقی را اينجانب طی دو فقره چک به مبالغ پنج و نه ميليون تومان پرداخت نمودم. چک اول در موعد پرداخت گرديد و چک دوم با گذشت دو ماه هنوز نتوانسته ام پرداخت نمايم و از اين جهت فروشنده از اينجانب بابت هر ماه پانصد هزار تومان طلب خسارت نمود و بنده پرداخت كردم. آیا اين پرداخت و معامله ربا است و اگر ربا می باشد بنده چه اقدامی بايستی انجام دهم؟

جواب :

دریافت و پرداخت جریمه تأخیر یا دیرکرد به هر عنوانی که باشد جایز نیست و گیرنده مالک آن نمی شود، لذا در فرض مسئله شما ملزم به پرداخت آن نیستید و چنانچه پرداخته اید و امکان باز پس گرفتن را داشته باشید، می توانید پس بگیرید.

مانع در وضو
سوال :

اگر چربی صورت و بدن بسیار زیاد باشد که عرفاً مانع محسوب شود (حتی به طوری باشد که وقتی دستمال به صورت و سر کشیده می شود، رنگ آن زرد می شود و وقتی آب روی صورت و بدن ریخته می شود مثل جایی که روغن ریخته باشد، آب روی آن می ایستد و بعد از شستن با صابون هم باز چرب است)، آیا برای وضو و غسل و یا شستن بدن و صورت بعد از نجس شدن، این چربی باید برطرف شود؟

جواب :

در فرض مسئله، شستن، وضو و غسل به صورت متعارف کافی است و این گونه چربی مانعی نیست.

تیمم بدل از غسل جنابت
سوال :

شرعاً چقدر باید به وقت اذان صبح مانده باشد تا ما به جای غسل جنابت، تیمم بدل از غسل جنابت انجام دهیم و با آن تیمم بدل از غسل جنابت، روزه واجب ماه رمضان و همچنین نماز واجب صبح را اداء نماییم؟

جواب :

باید زمان باقی مانده به اندازه ای باشد که کافی برای انجام غسل نباشد و غسل به وقت اذان صبح، کشیده شود.

تقلید
سوال :

عدول در یک یا چند مسأله خاص از مرجع خودمان به مرجع دیگر (در موردی که احتیاط واجب داده شده است)، در صور زیر چه حکمی دارد؟ 1- عدول به مرجع زنده و مساوی. 2- عدول به مرجع زنده و پایین تر از نظر علمی.

جواب :

چنانچه مرجع تقلید خود شخص در مسأله ای احتیاط واجب کرده باشد، با رعایت الاعلم فالاعلم می تواند به مجتهد دیگر مراجعه کند، همچنین آن مجتهد باید از دیگران اعلم باشد.

اشتباه در محاسبه خمس
سوال :

اگر شخصی در اثر اشتباه در محاسبه خمس، بیش از مبلع واقعی خمس پرداخت کرده، چطور می تواند آن را جبران کند؟ آیا می تواند به همان میزان اضافی، در سالهای آینده خمس کمتری پرداخت کند یا مبلغ اضافه را بابت خمس فردی دیگر در نظر بگیرد و آن فرد خمس کمتری پرداخت کند و یا راه دیگری وجود دارد؟

جواب :

اگر عین مبلغ خمس وجود داشته باشد، می تواند آن را از مرجع تقلید خود دریافت نماید و همچنین در صورت اذن ایشان، می تواند خمس کمتری در سال آینده پرداخت نماید.

قرارداد جعاله
سوال :

در قرارداد جعاله (نه اجاره) وقتی که عامل قبول می کند که کاری را برای جاعل انجام بدهد، آیا امکان دارد عامل کار را به قیمت کمتر به پیمانکار ثانوی واگذار نماید یا حتماً باید بخشی از کار توسط عامل انجام شود؟

جواب :

مقتضای قرارداد جعاله این است که عامل شخصاً کار را انجام دهد؛ مگر آن که جاعل تصریحاً یا تلویحاً اجازه واگذاری کار را به دیگری داده باشد و یا آن که مورد از مواردی باشد که معمولاً و به صورت متعارف، کار یا بخشی از آن به دیگری واگذار می شود.

روزه در سوئد
سوال :

در کشورهایی مانند سوئد - که طول شب و روز در آنها غیرعادی می باشد- و در حال حاضر روزهایی ۲۱-۲۲ ساعته دارد و روزه گرفتن بسیار دشوار می باشد، آیا دستور العمل ویژه ای- مطابق با شرایط غیر عادی آن – برای روزه گرفتن وجود دارد؟ آیا با نظر برخی از مراجع موافق هستید که فتوا به جواز روزه گرفتن مطابق با شهری با شب و روز متعادل را صادر کرده اند؟ مثلاً فردی در سوئد مطابق اوقات شرعی شهری با طول شب و روز متعادل- چه اروپایی مانند شهرهای آلمان و چه غیر اروپایی مانند شهرهای ایران- روزه بگیرد. اگر جواب منفی می باشد، آیا بر مقلدان شما جایز است تا در این مورد به فتوای مرجع دیگری رجوع کنند؟

جواب :

اگر روزه گرفتن برای ساکنان مسلمان موجب حرج و مشقت است، افطار جایز است و احتیاط مستحب آن است که در خوردن و آشامیدن به مقدار ضرورت اکتفا نمایند و بعد از ماه مبارک قضای آن روز را به جای آورند.

فسخ قرارداد
سوال :

قراردادی فیمابین پیمانکار و کارفرما جهت انجام کار عمرانی، منعقد شده است که تا زمان مشخصی کار انجام شود. کارفرما قبل از اتمام موعد مقرر در قرارداد آن را یک طرفه فسخ نموده، آیا شرعاً فسخ قرارداد قبل از اتمام موعد مقرر از یک طرف، جایز می باشد یا خیر؟

جواب :

چنانچه هیچ یک از موجبات و اسباب خیار فسخ در بین نبوده است، فسخ یک طرفه باطل است و هر دو طرف ملزم به اجرای قرارداد می باشند.

سرایت خون در نماز
سوال :

اگر خونی که به واسطه بواسیر یا زخم دهان و بینی یا هر محل باطنی دیگری از بدن به لباس برسد و بیشتر از درهم باشد، نماز صحیح است؟ چه قبل از نماز برسد یا حین نماز آیا تفاوتی دارد؟

جواب :

باید با وسیله ای مانند پارچه یا چسب، جلوی سرایت خون به لباس یا موضع دیگری از بدن گرفته شود و در این صورت نماز با آن صحیح است.

بیع غاصب
سوال :

به نظر معظم له، 1- حکم وضعی بیع غاصب چیست؟ 2- آیا همان بیع فضولی است یا احکام خاص خود را دارد؟ 3- مشتری آیا حق استرداد ثمن را دارد؟ در فرض داشتن این حق، آیا بقای ثمن شرط است؟

جواب :

1و2) بیع غاصب همان احکام بیع فضولی را دارد که با اجازه مالک، نافذ و صحیح می شود.


3) خیر، مشتری حق فسخ معامله را در صورت اجازه مالک ندارد؛ مگر آن که در عقد بیع، خیار فسخ را برای خود شرط نموده باشد و مالک هم شرط را پذیرفته باشد.