استفتائات برگزیده
اگر خونی که به واسطه بواسیر یا زخم دهان و بینی یا هر محل باطنی دیگری از بدن به لباس برسد و بیشتر از درهم باشد، نماز صحیح است؟ چه قبل از نماز برسد یا حین نماز آیا تفاوتی دارد؟
باید با وسیله ای مانند پارچه یا چسب، جلوی سرایت خون به لباس یا موضع دیگری از بدن گرفته شود و در این صورت نماز با آن صحیح است.
با عنایت به حفظ انرژی به ویژه انرژی برق و با توجه به فرارسیدن فصل گرما و عدم رعایت مصرف بهینه انرژی توسط برخی مردم و ارگان ها و سازمان ها، مساجد و حسینیه ها و همچنین مراکز عمومی که باعث اتلاف انرژی و هدر رفت سرمایه ملی از بیت المال می گردد، مستدعی است حضرت عالی نظر مبارک خود را در این زمینه بیان فرمایید.
رعایت مقررات نظام در این زمینه لازم است.
مهریه زوجه ای در عقد دائم 314 سکه طلای تمام بهار آزادی می باشد ، زوجه نسبت به 120 عدد سکه تقاضای مطالبه مهریه می نماید، زوج نسبت به پرداخت آن اقدام می نماید و بعد از آن تقاضای تمکین زوجه را دارد، اما زوجه بعد از آن مجدداً نسبت به مطالبه 120 سکه ی ديگر از مهریه مجدداً اقدام نموده و از حق حبس استفاده می نماید. آیا با توجه به مطالبه اولیه و پرداخت آن، حق حبس برای زوجه باقی است یا ساقط شده است؟
اگر مهریه در زمان خواندن صیغه عقد حال(نقد) باشد، زن قبل از اولین نزدیکی می تواند قبل از گرفتن مهریه از تمکن امتناع کند؛ اما اگر مهریه مؤجل(مدت دار) باشد یا اولین نزدیکی صورت گرفته باشد، زن نمی تواند از تمکین خودداری نماید.
امروزه با استفاده از علم ژنتیک توسط دی ان ای، می توان ردگیری اجداد کرد و تاریخچه خانوادگی را به دست آورد، حال اگر فردی با انجام این تست مشخص گردد سید است، آیا این تست برای احراز سیادت حجت شرعی می باشد؟
اگر موجب اطمینان و وثوق به سیادت شخص گردد، احکام شرعی سیادت بر او مترتب می شود.
در صورتیکه پس از عقد نکاح مشخص گردد که زوجه فاقد بکارت بوده است و قبل از عقد ازاله بکارت گردیده و زوجه به این مهم اقرار داشته باشد؛ با عنایت به این که عاقد، زوجه را دوشیزه خطاب کرده و عقد نکاح بر مبنای شروطی من جمله دوشیزگی زوجه جاری شده، در فرض مذکور آیا حق فسخ نکاح برای زوج موجود است یا خیر؟ در صورت ایجاد حق فسخ، آیا زوج می تواند مخارج عقد را مطالبه وهدایا را مسترد نماید.
در صورتی که بکارت زوجه در ضمن عقد یا قبل از آن ذکر شود، به طوری که عقد مبتنی بر آن واقع شده باشد، زوج حق فسخ عقد را دارد و در غیر این صورت، حق فسخ ندارد و طلاق به اختیار اوست.
اگر هنگام کشیدن مسح سر، آب کف دست با آب روی صورت مخلوط شود، آیا مسح پا با آن رطوبت مخلوط شده صحیح است؟
 
 بله، صحیح است.
 
آیا نماز با عرق جنب از حرام، درست است؟
بنابر احتیاط مستحب، با آن عرق نماز نخواند؛ اگر چه نماز او صحیح است.
با توجه به اهمیت مدیریت مصرف برق در تأمین و توزیع برق پایدار و محدودیت منابع تولید برق در کشور، خواهشمند است به سؤالات شرکت توزیع نیروی برق خوزستان که در ادامه خواهد آمد، پاسخ دهید:
1- با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی برای رایگان شدن برق مدارس، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در مدارس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در مدارس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟
2- با توجه به رایگان بودن بهای برق مصرفی مساجد، حسینیه ها و تکایا، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در این اماکن مقدس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در این اماکن مقدس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟
3- برخی ادارات و بانک ها، سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی در تابستان برای خنک ماندن محیط کار، کولر گازی خود را پس از پایان ساعت کاری روشن می گذارند. حکم این عمل چیست؟ اگر از این بابت شبکه برق دچار نوسان و یا خاموشی شود، چه حکمی دارد؟
4- حکم شرعی استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن چیست؟ آیا عدم توانایی مالی توجیهی برای دستکاری در کنتور برق و یا استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن به هر شکل را ممکن می سازد؟ حکم این کار چیست؟
 
1و2و3) استفاده بی رویه و یا استفاده در غیر از ساعات درسی، کاری، اداری و یا حتی استفاده در ساعات درسی، کاری و اداری برخلاف مقررات دولت، حرام می باشد و موجب ضمان است.
4) جایز نیست و شخصی که بدون مجوز، استفاده از برق نماید یا با دستکاری در کنتور برق بخواهد کمتر پرداخت نماید ضامن است.
آیا امکان از بین بردن جنین انسانی آزمایشگاهی برای اهداف علمی، تحقیقاتی و یا پزشکی، مانند سلولهای بنیادین، وجود دارد؟ اگر این امکان وجود دارد، تا چه مرحله ای از رشد جنین، از بین بردن جنین ایراد شرعی ندارد؟
هرگاه جنین انسانی آزمایشگاهی از اسپرم مرد و تخمک زن تکون یافته باشد، هر چند از طریق غیر طبیعی در ابتدا یا در ادامه، از بین بردن آن جایز نیست؛ مگر برای اغراض و مصالح مهم لازم التحصیل مورد نظر شارع به گونه ای که بدون از بین بردن جنین، به این هدف مهم نمی توان دست یافت آن هم در مرحله قبل از تعلق روح به جنین نه بعد از آن.
اگر در نماز بین زن و مرد یک وجب فاصله نباشد، نماز آن ها درست است؟ (لطفاً بفرمایید منظور فاصله عرضی است یعنی اینکه باید شانه های آن ها فاصله داشته باشد؟)
نماز هر دو صحیح می باشد، گرچه احتیاط مستحب آن است که بین آنها حائل باشد یا ده ذراع مسافت داشته باشد.
سرایت خون در نماز
سوال :

اگر خونی که به واسطه بواسیر یا زخم دهان و بینی یا هر محل باطنی دیگری از بدن به لباس برسد و بیشتر از درهم باشد، نماز صحیح است؟ چه قبل از نماز برسد یا حین نماز آیا تفاوتی دارد؟

جواب :

باید با وسیله ای مانند پارچه یا چسب، جلوی سرایت خون به لباس یا موضع دیگری از بدن گرفته شود و در این صورت نماز با آن صحیح است.

معامله ملک
سوال :

اینجانب حدود دو سال پیش ملکی را از شخصی با توافق و تراضی طرفین و با حضور پنج شاهد خریداری و وجه زمین پرداخت شد. همچنین کلیه مراحل قانونی آن طی شد. اینک بعد از گذشت دو سال فروشنده مدعی است با توجه به رشد این زمین در این مدت دو سال، خریدار باید مبلغی اضافه بر مبلغ مورد توافق در بیع نامه را بپردازد. با توجه به طی مراحل قانونی این زمین، فروشنده نمی تواند هیچ ادعایی داشته باشد؛ اما من از جهت شرعی مسئله می خواستم بدانم، آیا این که فروشنده می گوید: من راضی نیستم شما در این زمین نماز بخوانید یا تصرفات دیگر انجام دهید، درست است یا خیر؟

جواب :

با توجه به خصوصیات ذکر شده در سؤال، فروشنده حق مطالبه مبلغ اضافی ندارد و رضایت وی نسبت به تصرفات شما در زمین، هیچگونه دخالتی ندارد.

اسراف در مصرف برق
سوال :

با عنایت به حفظ انرژی به ویژه انرژی برق و با توجه به فرارسیدن فصل گرما و عدم رعایت مصرف بهینه انرژی توسط برخی مردم و ارگان ها و سازمان ها، مساجد و حسینیه ها و همچنین مراکز عمومی که باعث اتلاف انرژی و هدر رفت سرمایه ملی از بیت المال می گردد، مستدعی است حضرت عالی نظر مبارک خود را در این زمینه بیان فرمایید.

جواب :

رعایت مقررات نظام در این زمینه لازم است.

حق حبس زوجه
سوال :

مهریه زوجه ای در عقد دائم 314 سکه طلای تمام بهار آزادی می باشد ، زوجه نسبت به 120 عدد سکه تقاضای مطالبه مهریه می نماید، زوج نسبت به پرداخت آن اقدام می نماید و بعد از آن تقاضای تمکین زوجه را دارد، اما زوجه بعد از آن مجدداً نسبت به مطالبه 120 سکه ی ديگر از مهریه مجدداً اقدام نموده و از حق حبس استفاده می نماید. آیا با توجه به مطالبه اولیه و پرداخت آن، حق حبس برای زوجه باقی است یا ساقط شده است؟

جواب :

اگر مهریه در زمان خواندن صیغه عقد حال(نقد) باشد، زن قبل از اولین نزدیکی می تواند قبل از گرفتن مهریه از تمکن امتناع کند؛ اما اگر مهریه مؤجل(مدت دار) باشد یا اولین نزدیکی صورت گرفته باشد، زن نمی تواند از تمکین خودداری نماید.

خوانندگی زن
سوال :

خوانندگی زن مانند قرآن خواندن، مرثیه خواندن و آواز خواندن غیرمطرب و غیر لهو و بدون آلات موسیقی در مجامع مختلط زن و مرد، شرعاً چه حکمی دارد؟

جواب :

خوانندگی زن در مفروض سؤال، اشکال دارد.

علم ژنتیک
سوال :

امروزه با استفاده از علم ژنتیک توسط دی ان ای، می توان ردگیری اجداد کرد و تاریخچه خانوادگی را به دست آورد، حال اگر فردی با انجام این تست مشخص گردد سید است، آیا این تست برای احراز سیادت حجت شرعی می باشد؟

جواب :

اگر موجب اطمینان و وثوق به سیادت شخص گردد، احکام شرعی سیادت بر او مترتب می شود.

تملیک نفقه
سوال :

با توجه به ماهیت نفقه در علم حقوق، آیا زوجه دارای اذن انتفاع از نفقه است یا نفقه به تملیک زن در می آید؟

جواب :

نفقه بر دو قسم است 1ـ مواردی که انتفاع از آن، متوقف بر تلف شدن عین آن می باشد مانند خوراک و نوشیدنی و پوشاک که زن مالک عین آن می شود و می تواند از زوج مطالبه تملیک آن ها را کند.


2ـ مواردی که عین آن با انتفاع، باقی می ماند مانند مسکن و خادم که در این موارد حق انتفاع برای زوجه است و نمی تواند از زوج مطالبه تملیک آن ها کند.

جریمه تاخیر
سوال :

اگر کسی چکی را به دیگری واگذار نماید و شرط شود که اگر وجه آن چک در سررسید معین پرداخت نگردد باید مبلغی اضافه بر مبلغ چک نیز پرداخت نماید، آیا این شرط مشروع است یا خیر؟

جواب :

گرفتن مبلغ اضافی به عنوان جریمه بر تأخیر در قرض و دین به هر عنوان که باشد، ربا و حرام محسوب می شود و چنین شرطی، جایز نیست.

حق فسخ عقد نکاح
سوال :

در صورتیکه پس از عقد نکاح مشخص گردد که زوجه فاقد بکارت بوده است و قبل از عقد ازاله بکارت گردیده و زوجه به این مهم اقرار داشته باشد؛ با عنایت به این که عاقد، زوجه را دوشیزه خطاب کرده و عقد نکاح بر مبنای شروطی من جمله دوشیزگی زوجه جاری شده، در فرض مذکور آیا حق فسخ نکاح برای زوج موجود است یا خیر؟ در صورت ایجاد حق فسخ، آیا زوج می تواند مخارج عقد را مطالبه وهدایا را مسترد نماید.

جواب :

در صورتی که بکارت زوجه در ضمن عقد یا قبل از آن ذکر شود، به طوری که عقد مبتنی بر آن واقع شده باشد، زوج حق فسخ عقد را دارد و در غیر این صورت، حق فسخ ندارد و طلاق به اختیار اوست.

وضو و نماز
سوال :

اگر هنگام کشیدن مسح سر، آب کف دست با آب روی صورت مخلوط شود، آیا مسح پا با آن رطوبت مخلوط شده صحیح است؟


 

جواب :

 بله، صحیح است.


 

عرق جنب از حرام
سوال :

آیا نماز با عرق جنب از حرام، درست است؟

جواب :

بنابر احتیاط مستحب، با آن عرق نماز نخواند؛ اگر چه نماز او صحیح است.

اولیای عقد
سوال :

آیا پدر می تواند ازدواج دختر باکره که بدون اذن او عقد کرده را پس از مرگ شوهرش اجازه دهد یا خیر؟

جواب :

بله، می تواند اجازه دهد.

اسراف در مصرف برق
سوال :

با توجه به اهمیت مدیریت مصرف برق در تأمین و توزیع برق پایدار و محدودیت منابع تولید برق در کشور، خواهشمند است به سؤالات شرکت توزیع نیروی برق خوزستان که در ادامه خواهد آمد، پاسخ دهید:


1- با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی برای رایگان شدن برق مدارس، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در مدارس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در مدارس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟


2- با توجه به رایگان بودن بهای برق مصرفی مساجد، حسینیه ها و تکایا، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در این اماکن مقدس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در این اماکن مقدس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟


3- برخی ادارات و بانک ها، سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی در تابستان برای خنک ماندن محیط کار، کولر گازی خود را پس از پایان ساعت کاری روشن می گذارند. حکم این عمل چیست؟ اگر از این بابت شبکه برق دچار نوسان و یا خاموشی شود، چه حکمی دارد؟


4- حکم شرعی استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن چیست؟ آیا عدم توانایی مالی توجیهی برای دستکاری در کنتور برق و یا استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن به هر شکل را ممکن می سازد؟ حکم این کار چیست؟


 

جواب :

1و2و3) استفاده بی رویه و یا استفاده در غیر از ساعات درسی، کاری، اداری و یا حتی استفاده در ساعات درسی، کاری و اداری برخلاف مقررات دولت، حرام می باشد و موجب ضمان است.


4) جایز نیست و شخصی که بدون مجوز، استفاده از برق نماید یا با دستکاری در کنتور برق بخواهد کمتر پرداخت نماید ضامن است.

ولی خاص
سوال :

با توجه به این که ولی خاص(پدر یا جد پدری) ولایت در عقد ازدواج کودک دارد، اما ولایت در طلاق ندارد،


1ـ در صورتی که ولی خاص، عقد موقت طولانی مدت برای کودک بخواند، آیا می تواند مدت را از طرف او بذل کند؟


2ـ در صورتی که حاکم شرع(ولی عام) کودک را به عقد موقت طولانی مدت در بیاورد، در صورتی که مصلحت یا عدم مفسده باشد، می تواند مدت عقد را از طرف کودک بذل کند؟

جواب :

1و2) بله، می تواند به شرطی که مصلحت کودک باشد.

جنین آزمایشگاهی برای کار علمی
سوال :

آیا امکان از بین بردن جنین انسانی آزمایشگاهی برای اهداف علمی، تحقیقاتی و یا پزشکی، مانند سلولهای بنیادین، وجود دارد؟ اگر این امکان وجود دارد، تا چه مرحله ای از رشد جنین، از بین بردن جنین ایراد شرعی ندارد؟

جواب :

هرگاه جنین انسانی آزمایشگاهی از اسپرم مرد و تخمک زن تکون یافته باشد، هر چند از طریق غیر طبیعی در ابتدا یا در ادامه، از بین بردن آن جایز نیست؛ مگر برای اغراض و مصالح مهم لازم التحصیل مورد نظر شارع به گونه ای که بدون از بین بردن جنین، به این هدف مهم نمی توان دست یافت آن هم در مرحله قبل از تعلق روح به جنین نه بعد از آن.

مضاربه
سوال :

در قراردادی شخصی بابت کار، سرمایه ای را به عامل برای کار پرداخت نموده است، چندین مرحله نیز با عامل تسویه حساب نموده و دوباره مشارکت نموده است به این صورت که در سود و زیان شریک بوده باشند و پنجاه درصد سود برای عامل و پنجاه درصد سود برای مالک. الان عامل اینچنین عنوان می دارد که سود را اضافه پرداخت کرده ام و در برخی موارد سودی نبوده و من از مال خود به شما داده ام، حال سؤال اینجاست که حکم سودهای دریافتی چیست؟ حکم سودهایی که قبلاً گرفته و تسویه کرده ایم و الان عامل می گوید زیاده سود پرداخت کرده ام و حتی در برخی موارد سود نبوده و پرداخت نموده است، چیست؟

جواب :

از خصوصیات مورد سؤال خبر نداریم اما در فرض کلی:


1) هرگاه قرارداد مضاربه به این شکل باشد که مالک و عامل از سود و زیان مضاربه شریک باشند، چنین مضاربه ای صحیح نیست و سود ها از آن عامل است و اصل سرمایه از آن مالک است، بدون این که به دلیل خسارت از آن سرمایه کم گردد.


2) آنچه عامل به عنوان سود مضاربه به مالک داده ـ در صورت صحت شرعی مضاربه ـ نمی توند با ادعای جدید(که سودی نبوده و امثال آن) از مالک پس گرفته شود.

دیه
سوال :

اگر مرد مسلمانی توسط شخص یا اشخاصی به قتل برسد و قاتل یا قاتلین شناسایی نشوند، دیه مقتول شرعاً چگونه پرداخت می شود؟

جواب :

دیه شخص از بیت المال پرداخت می گردد.

به هم زدن معامله
سوال :

اینجانب مالک قطعه زمینی به مساحت 1100 متر هستم که روی سطح شیب دار با شیب هفتاد درجه قرار دارد. چند وقت پیش متراژ ششصد متر از آن را به ابعاد به فردی فروختم و در قولنامه متعهد شدم که خریدار اقدام به نقشه برداری از این قطعه با دوربین نماید و اگر متراز آن با توجه به افقی بودن سطح نقشه کم شد از باقیمانده زمینم جهت جبران کسری آن واگذار نمایم تا متراز واقعی ششصد متر شود. نقشه برداری انجام شد و متراز واقعی ملک پانصد متر شد اما چون فکر نمی کردم تا این حد سطح شیبدار باعث اختلاف متراز شود معامله را علیرغم عدم رضایت خریدار بر هم زدم. آیا از لحاظ شرعی کار درستی انجام داده ام؟

جواب :

معامله مزبور صحیح است و حق فسخ در فرض مذکور در سؤال برای فروشنده، مشروع نیست.

دف زدن
سوال :

حکم دف زدن همراه با مولودی خوانی در مراسمات شادی اهلبیت (علیهم السلام) در صورتی که لهو و لعب و مجلس مختلط نباشد، چیست؟

جواب :

چنانچه به کیفیت مناسب مجالس فسق و فجور نباشد و هتک شعائر دینی نشود، جایز است.

نماز
سوال :

اگر در نماز بین زن و مرد یک وجب فاصله نباشد، نماز آن ها درست است؟ (لطفاً بفرمایید منظور فاصله عرضی است یعنی اینکه باید شانه های آن ها فاصله داشته باشد؟)

جواب :

نماز هر دو صحیح می باشد، گرچه احتیاط مستحب آن است که بین آنها حائل باشد یا ده ذراع مسافت داشته باشد.